Odkurzacze ATEX: strefy 0/1/2 i 20/21/22, oznaczenia, dokumentacja i błędy przy zakupie

Odkurzacze ATEX strefy 012 i 202122

Jeśli w zakładzie występują pyły, opary lub gazy palne, zwykły odkurzacz przemysłowy to za mało. W takich warunkach potrzebne są odkurzacze ATEX, czyli urządzenia przeznaczone do pracy w atmosferach potencjalnie wybuchowych. Wybór nie powinien zaczynać się od mocy czy pojemności zbiornika, ale od wymaganej strefy EX, oznaczeń urządzenia i dokumentacji. To właśnie tu firmy popełniają najdroższe błędy. Dyrektywa 1999/92/WE wymaga klasyfikacji stref według prawdopodobieństwa i czasu występowania atmosfery wybuchowej, a dyrektywa 2014/34/UE reguluje wymagania dla samego sprzętu ATEX.

Strefy ATEX – co oznaczają 0/1/2 i 20/21/22?

Podział stref opiera się o to, jak często i jak długo może występować atmosfera wybuchowa. Dla gazów, par i mgieł stosuje się strefy 0, 1 i 2, a dla pyłów20, 21 i 22. Im niższy numer, tym wyższe ryzyko i bardziej wymagające środowisko pracy. Klasyfikacja stref zależy od prawdopodobieństwa wystąpienia atmosfery wybuchowej i jej trwałości.

W praktyce oznacza to, że atmosfera wybuchowa:

  • strefa 0 / 20 – występuje stale, często lub przez długi czas,
  • strefa 1 / 21 – może pojawiać się w normalnej pracy,
  • strefa 2 / 22 – pojawia się rzadko i zwykle krótkotrwale.

Dla użytkownika najważniejszy wniosek jest prosty: odkurzacz ATEX musi być dobrany do konkretnej strefy, a nie być jedynie sklasyfikowany jako ATEX.

Jak czytać oznaczenia odkurzacza ATEX?

Oznaczenia EX informują, do jakiego środowiska urządzenie jest przeznaczone. Trzeba patrzeć nie tylko na samą nazwę „ATEX”, ale też na to, czy urządzenie jest przeznaczone do pyłów, gazów albo obu tych zagrożeń. W Martin Morris przypominamy, że wybrane modele DuPuy są dostosowane do stref 21/22 dla pyłów oraz 1/2 dla gazów, a wersje pneumatyczne są wskazywane do pracy m.in. w strefach 1, 2, 21 i 22.

To ważne, bo urządzenie odpowiednie do pyłów nie musi automatycznie być właściwe dla gazów. Podobnie model do strefy 22 nie oznacza od razu zgodności ze strefą 21.

Jaką dokumentację sprawdzić przed zakupem odkurzacza ATEX?

Przy zakupie odkurzacza ATEX trzeba zweryfikować więcej niż kartę produktu. Kluczowe są:

  • deklaracja zgodności UE,
  • oznaczenie ATEX na tabliczce znamionowej,
  • instrukcja producenta z zakresem dopuszczalnego użycia,
  • informacje o strefie, grupie i konfiguracji urządzenia,
  • zgodność zakupu z oceną ryzyka i dokumentem zabezpieczenia przed wybuchem w zakładzie. Dyrektywa 1999/92/WE wymaga, aby pracodawca miał aktualny dokument zabezpieczenia przed wybuchem i dobrał środki techniczne adekwatnie do ryzyka.

Najczęstsze błędy przy zakupie odkurzacza ATEX

Najczęstszy błąd to kupowanie urządzenia bo a nazwie ma ATEX, bez sprawdzenia jakiej dokładnie strefy dotyczy. Drugi to brak rozróżnienia między zagrożeniem od gazów i od pyłów. Trzeci to pomijanie dokumentacji i zakładanie, że każdy certyfikowany model będzie odpowiedni do każdej sytuacji wymagającej EX. Często problemem jest też niedopasowanie sposobu zasilania: w niektórych zastosowaniach lepiej sprawdzają się odkurzacze na sprężone powietrze, bo nie mają silnika elektrycznego i są projektowane właśnie z myślą o trudnych strefach zagrożonych wybuchem.

DuPuy ATEX – na co zwrócić uwagę?

W sklepie Martin Morris dostępne są odkurzacze ATEX DuPuy w wersjach jednofazowych, trójfazowych, silosowych i na sprężone powietrze. Producent i dystrybutorzy podkreślają możliwość konfiguracji filtrów klasy M i HEPA, pracy ciągłej w modelach trójfazowych oraz dopasowania do stref EX zależnie od aplikacji. To dobry kierunek dla firm, które chcą dobrać sprzęt pod realne warunki pracy.

Podsumowanie 

Dobrze dobrany odkurzacz ATEX to nie tylko zgodność formalna, ale realne bezpieczeństwo wykonywania procesów. Przy zakupie warto zacząć od strefy, dokumentacji i oznaczeń, a dopiero później porównywać moc, filtrację i pojemność zbiornika.

linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram