W zakładach produkcyjnych, w których obecne są pyły wybuchowe, łatwopalne substancje, opary lub mieszaniny gazów, zwykły odkurzacz przemysłowy to za mało. Potrzebne jest urządzenie przystosowane do pracy w strefach zagrożonych wybuchem, czyli odkurzacz ATEX.
Stoisz przed wyborem czy lepiej sprawdzi się mobilny odkurzacz ATEX, czy stacjonarny system odsysania? Odpowiedź zależy od kilku czynników: rodzaju produkcji, układu hali, liczby stanowisk, typu zanieczyszczeń, częstotliwości sprzątania oraz wymagań bezpieczeństwa.
Z tego artykułu dowiesz się, kiedy wybrać rozwiązanie mobilne, kiedy stacjonarne, a kiedy najlepszym wyborem będzie połączenie obu systemów.
Odkurzacze ATEX to specjalistyczne odkurzacze przemysłowe przeznaczone do pracy w środowiskach, w których może występować atmosfera potencjalnie wybuchowa. Dotyczy to m.in. zakładów, gdzie obecne są pyły metali, mąka, cukier, skrobia, pyły chemiczne, proszki farmaceutyczne, lakiery, rozpuszczalniki lub inne substancje łatwopalne.
Takie urządzenia muszą być dobrane do konkretnej strefy zagrożenia wybuchem oraz rodzaju medium. Dyrektywa ATEX 2014/34/UE dotyczy urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w atmosferach potencjalnie wybuchowych.
W praktyce oznacza to, że przy wyborze odkurzacza nie wystarczy sprawdzić samą moc ssania. Trzeba uwzględnić również m.in.:
Mobilne odkurzacze ATEX sprawdzają się tam, gdzie urządzenie musi obsługiwać wiele miejsc w zakładzie. Są wygodne i łatwe do przestawienia między liniami produkcyjnymi, stanowiskami pracy lub strefami czyszczenia.
To dobry wybór, gdy zanieczyszczenia pojawiają się punktowo, a sprzątanie odbywa się okresowo, np. po zakończeniu zmiany, po przezbrojeniu maszyny albo podczas prac serwisowych.
Mobilny odkurzacz ATEX daje dużą elastyczność. Można go wykorzystać w różnych miejscach hali, bez konieczności budowy rozbudowanej instalacji rurowej. Jest szczególnie przydatny w zakładach, gdzie układ produkcji często jest zmieniany albo gdzie występuje kilka źródeł zanieczyszczeń rozmieszczonych w różnych częściach obiektu.
Mobilne urządzenia są też często szybsze do wdrożenia. Nie wymagają tak zaawansowanego projektu instalacji jak system centralny, dlatego dobrze sprawdzają się jako rozwiązanie na start lub uzupełniające.
Mobilne odkurzacze przemysłowe ATEX warto rozważyć w takich miejscach jak:
W ofercie Martin Morris dostępne są m.in. odkurzacze ATEX na sprężone powietrze DU-PUY. To rozwiązania przeznaczone do środowisk, w których tradycyjne urządzenia elektryczne nie zapewniają odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa, a zasilanie sprężonym powietrzem i system Venturiego pozwalają usuwać pyły, ciecze i materiały sypkie w warunkach zwiększonego ryzyka zapłonu.
Stacjonarne odkurzacze ATEX lub centralne systemy odsysania sprawdzają się tam, gdzie proces produkcyjny generuje zanieczyszczenia regularnie, intensywnie i w tych samych miejscach. Zamiast przemieszczać urządzenie po hali, projektuje się instalację z punktami ssącymi przy konkretnych stanowiskach, maszynach lub liniach technologicznych.
To rozwiązanie jest najbardziej korzystne dla większych zakładów, w których odsysanie ma być elementem stałego procesu, a nie tylko okazjonalnego sprzątania.
Stacjonarny system oczyszczania może zapewnić wysoką wydajność, powtarzalność pracy i większy komfort obsługi. Operator nie musi transportować urządzenia między stanowiskami – wystarczy podłączyć wąż do punktu ssącego lub uruchomić odciąg przy danej maszynie.
W zakładach o dużej skali produkcji takie rozwiązanie może również uporządkować proces sprzątania i ograniczyć czas potrzebny na usuwanie pyłów, proszków czy pozostałości technologicznych.
Stacjonarne odkurzacze przemysłowe ATEX warto rozważyć, gdy:
W Martin Morris znajdziesz również rozwiązania takie jak jednostki centralne stacjonarne oraz jednostki centralne stacjonarne CVAC ATEX, co pozwali Ci zaprojektować system nie tylko pod pojedyncze stanowisko, ale także pod większą instalację produkcyjną.
| Kryterium | Mobilne odkurzacze ATEX | Stacjonarne odkurzacze ATEX |
|---|---|---|
| Elastyczność | Bardzo wysoka, łatwe przemieszczanie między stanowiskami | Mniejsza, instalacja przypisana do konkretnych punktów pracy |
| Koszt wdrożenia | Zwykle niższy na start, bez konieczności budowy instalacji rurowej | Wyższy, ponieważ wymaga projektu, montażu i orurowania |
| Obsługa wielu stanowisk | Możliwa, ale najczęściej sekwencyjna – urządzenie trzeba przemieszczać | Bardzo dobra, szczególnie przy centralnym systemie odsysania |
| Praca ciągła | Zależna od modelu i parametrów technicznych urządzenia | Bardzo dobra przy właściwie dobranej jednostce centralnej |
| Zastosowanie | Sprzątanie punktowe, prace serwisowe, czyszczenie różnych obszarów hali | Stałe punkty odsysania, linie technologiczne, procesy ciągłe |
| Rozbudowa | Możliwa przez zakup kolejnych urządzeń mobilnych | Możliwa przez rozbudowę instalacji i dodanie kolejnych punktów ssących |
| Organizacja pracy | Wymaga transportu urządzenia i ręcznej obsługi w różnych miejscach | Wygodna obsługa z poziomu punktów ssących przy stanowiskach |
| Najlepsze dla | Mniejszych i średnich zakładów, zmiennej produkcji oraz utrzymania ruchu | Większych zakładów, stałych procesów i intensywnego zapylenia |
W wielu zakładach najlepszym rozwiązaniem nie jest wybór „mobilny albo stacjonarny”, lecz połączenie obu technologii.
System stacjonarny może obsługiwać główne źródła zapylenia, np. linie technologiczne, mieszalniki, przesypy, pakowanie lub stanowiska dozowania. Z kolei mobilny odkurzacz ATEX może służyć do prac serwisowych, czyszczenia trudno dostępnych miejsc, sprzątania awaryjnego lub obsługi stanowisk pomocniczych.
Takie podejście daje dużą elastyczność i zwiększa bezpieczeństwo. Zakład ma stałe odsysanie tam, gdzie jest ono najbardziej potrzebne, a jednocześnie zachowuje możliwość szybkiej reakcji w innych obszarach produkcji.
W środowiskach zagrożonych wybuchem często stosuje się odkurzacze ATEX na sprężone powietrze. Ich zaletą jest brak tradycyjnego silnika elektrycznego, co ogranicza ryzyko związane z iskrzeniem lub przegrzewaniem się napędu.
W Martin Morris odkurzacze ATEX na sprężone powietrze DU-PUY to urządzenia wykorzystujące zasilanie pneumatyczne i system Venturiego, przystosowane do usuwania pyłów, cieczy i materiałów sypkich w trudnych warunkach przemysłowych.
Takie rozwiązania mogą być szczególnie interesujące dla firm, które już posiadają instalację sprężonego powietrza i potrzebują bezpiecznego urządzenia do pracy w strefach ATEX.
W odkurzaczach ATEX liczy się nie tylko moc, ale także zgodność z wymaganiami strefy, typ zanieczyszczeń, filtracja, antystatyka, uziemienie i sposób odbioru materiału.
Przed zakupem warto sprawdzić, gdzie dokładnie powstaje pył, jak często trzeba go usuwać i czy odkurzacz ma obsługiwać jedno stanowisko, kilka punktów czy całą instalację.
Inne wymagania może mieć pył metaliczny, inne pył spożywczy, a jeszcze inne proszki chemiczne lub farmaceutyczne.
Przy wyborze systemu warto uwzględnić nie tylko cenę zakupu, ale także koszty filtrów, akcesoriów, serwisu, zużycia sprężonego powietrza lub energii oraz czas pracy operatorów.
Jeżeli produkcja będzie się rozwijać, warto od razu rozważyć, czy lepszy będzie pojedynczy odkurzacz mobilny, kilka urządzeń, czy system centralny z możliwością rozbudowy.
Nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi. Mobilny odkurzacz ATEX sprawdzi się lepiej tam, gdzie liczy się elastyczność, szybkie wdrożenie i możliwość obsługi wielu miejsc jednym urządzeniem. Stacjonarny odkurzacz ATEX lub centralny system odsysania będzie lepszy w zakładach, gdzie zanieczyszczenia powstają regularnie, w dużej ilości i w stałych punktach produkcji. Dla nadal niezdecydowanych odpowiedzią może być system mieszany.
Jeżeli nie masz pewności, które rozwiązanie będzie najlepsze dla Twojego zakładu, warto skonsultować dobór ze specjalistą Martin Morris, który zna zarówno odkurzacze przemysłowe, jak i systemy wentylacji oraz odpylania.
