Strefy zagrożenia wybuchem (Z21, Z22) a audyt BHP – jakie odkurzacze atex spełnią rygorystyczne normy prawne?

strefy zagrożenia wybuchem z21 i z22 a audyt bhp

Zbliża się audyt BHP w Twoim zakładzie, a Ty wiesz, że na hali produkcyjnej wyznaczono strefy zagrożone wybuchem? Kontrole w takich miejscach są szczegółowe i nie wybaczają błędów. Zarządzanie bezpieczeństwem w środowisku, gdzie unosi się palny pył, to jedno z największych wyzwań dla każdego kierownika produkcji.

Powszechnym i niestety bardzo niebezpiecznym błędem jest stosowanie zwykłego sprzętu sprzątającego w obszarach podwyższonego ryzyka. Użycie niewłaściwego urządzenia to nie tylko zagwarantowanie sobie otrzymania dotkliwej kary finansowej od inspektora, ale przede wszystkim igranie z życiem załogi. Iskra ze szczotkowego silnika w połączeniu z chmurą mąki, pyłu drzewnego czy opiłków aluminium to gotowa recepta na katastrofę.

Zastanawiasz się, jak uniknąć mandatów, zabezpieczyć park maszynowy i zapewnić pracownikom spokojną pracę? W tym artykule nasi eksperci firmy Martin Morris wyjaśniają, jak działają strefy Z21 i Z22 oraz dlaczego profesjonalne odkurzacze atex są jedynym sprzętem, który zagwarantuje Ci pozytywny wynik każdej kontroli BHP.

Czym są strefy zagrożenia wybuchem pyłów Z21 i Z22?

Na początek warto zrozumieć, z jakim środowiskiem masz do czynienia. Zgodnie z unijną Dyrektywą ATEX, miejsca pracy dzieli się na strefy w zależności od częstotliwości i czasu występowania atmosfery wybuchowej. W przypadku pyłów (np. w branży spożywczej, drzewnej, farmaceutycznej lub metalowej) mówimy o strefach 20, 21 oraz 22.

Na halach produkcyjnych najczęściej spotykasz się z dwiema ostatnimi. Oznaczają one konkretny poziom ryzyka, do którego musisz dostosować całą infrastrukturę czyszczącą

Strefa Z21

Obszar, w którym atmosfera wybuchowa w postaci obłoku palnego pyłu w powietrzu może wystąpić w trakcie normalnego działania zakładu. Jest to zjawisko prawdopodobne, występujące np. podczas przesypywania materiałów, w pobliżu otwartych zbiorników lub punktów załadunku.

Strefa Z22

Miejsce, gdzie pojawienie się chmury palnego pyłu podczas normalnej pracy jest mało prawdopodobne. Jeśli jednak taka sytuacja wystąpi, utrzymuje się przez bardzo krótki czas. Zazwyczaj są to obszary wokół nieszczelnych instalacji czy zamkniętych systemów transportu.

Podział ten ma ogromne znaczenie podczas wizyty inspektora. Audytor BHP zawsze sprawdza, czy maszyny i urządzenia używane w danym obszarze posiadają certyfikaty dopuszczające do pracy w określonej strefie.

Dlaczego zwykły odkurzacz to tykająca bomba na produkcji?

Zwykłe przemysłowe odkurzacze warsztatowe, posiadają jedną krytyczną wadę – są pełne potencjalnych źródeł zapłonu. W standardowych modelach ładunki elektrostatyczne gromadzą się na plastikowych rurach, zbiornikach i nieuziemionych filtrach. Gdy wąż nagle dotknie metalowego elementu maszyny, następuje przeskok iskry.

Jeżeli w tym samym momencie w powietrzu znajduje się odpowiednie stężenie pyłu węglowego, cukrowego lub aluminiowego, dochodzi do natychmiastowej eksplozji. Ponadto tradycyjne silniki elektryczne generują mikrozwarcia na szczotkach, a ich obudowy nagrzewają się do wysokich temperatur. Właśnie dlatego inspektorzy BHP kategorycznie zakazują wprowadzania takiego sprzętu w wyznaczone strefy.

Certyfikowane odkurzacze atex – co dokładnie sprawdza audytor?

Aby sprzęt czyszczący został dopuszczony do pracy, musi spełniać surowe założenia konstrukcyjne. Inspektorzy podczas audytu szczegółowo weryfikują dokumentację DTR (Dokumentację Techniczno-Ruchową) oraz tabliczki znamionowe urządzeń. Prawidłowo zaprojektowane odkurzacze atex charakteryzują się konkretnymi zabezpieczeniami.

Podczas kontroli zwraca się uwagę na:

  • Ciągłość uziemienia: Urządzenie musi skutecznie odprowadzać ładunki elektrostatyczne od samej ssawki, przez wąż, aż po zbiornik i podłoże.
  • Filtry antystatyczne: Specjalna siatka aluminiowa wpleciona w materiał filtracyjny (najczęściej klasy M lub HEPA) zapobiega elektryzowaniu się zbieranego pyłu.
  • Brak źródeł zapłonu: Elementy obudowy muszą być wykonane z materiałów nieiskrzących (np. stali nierdzewnej AISI 304/316) lub posiadać powłoki przewodzące prąd.

Odkurzacze atex na sprężone powietrze – idealne rozwiązanie do trudnych stref

Jeśli szukasz sprzętu, który bez problemu przejdzie każdą rygorystyczną kontrolę, zwróć uwagę na rozwiązania bezemisyjne. W asortymencie Martin Morris znajdziesz innowacyjne odkurzacze atex marki Dupuy, zasilane wyłącznie sprężonym powietrzem. Dlaczego to absolutny strzał w dziesiątkę na halach objętych strefami Z21 i Z22?

Przede wszystkim pneumatyczne systemy ssące nie posiadają żadnych komponentów elektromechanicznych. Brak silnika elektrycznego oznacza brak kabli, szczotek, wirników pod napięciem oraz ryzyka przegrzania. Próżnia generowana jest w nich dzięki zaawansowanym zwężkom Venturiego, które zamieniają strumień sprężonego powietrza w potężne podciśnienie.

Bezawaryjność i ciągłość pracy w systemie zmianowym

Brak części ruchomych sprawia, że sprzęt pneumatyczny jest praktycznie bezawaryjny. Nie musisz martwić się o zatarte łożyska czy spalone turbiny, nawet jeśli odkurzacz pracuje 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu. Wystarczy podłączyć go do instalacji pneumatycznej dostępnej na hali.

Dodatkowo sprzęt tego typu charakteryzuje się wyjątkowo cichą pracą i ogromną siłą ssania. Z łatwością poradzi sobie z zebraniem ton ciężkiego prochu, trocin czy mąki, błyskawicznie przywracając czystość na stanowiskach pracy. To rozwiązanie doceniane przez każdego operatora maszyn, a kierownikom pozwala utrzymać najwyższe standardy czystości wymagane przez systemy zarządzania jakością.

Odkurzacze przemysłowe Dupuy z serii AIR ATEX

Jest to kategoria maszyn zaprojektowana z myślą o absolutnym bezpieczeństwie pracy w strefach Z21 i Z22. Ponieważ urządzenia te operują w środowiskach nasyconych łatwopalnym pyłem (np. w piekarniach, stolarniach czy zakładach obróbki aluminium), ich konstrukcja od podstaw eliminuje każdy potencjalny punkt zapłonu.

Kluczowe parametry i cechy modeli z tej serii:

  • Napęd zwężką Venturiego (sprężone powietrze): Maszyny te nie posiadają klasycznego silnika elektrycznego. Próżnia generowana jest wyłącznie dzięki prawom fizyki i systemowi pneumatycznemu. Brak prądu oznacza całkowity brak kabli zasilających, obracających się wirników i szczotek. Eliminacja elektroniki to eliminacja ryzyka iskrzenia i przegrzania.
  • 100% ciągłości uziemienia i obudowa INOX: Każdy element urządzenia – od ssawki, przez antystatyczny wąż, aż po sam zbiornik (wykonywany zazwyczaj z trwałej stali nierdzewnej AISI 304 lub 316) – gwarantuje pełne odprowadzanie ładunków elektrostatycznych. Energia nie gromadzi się na obudowie.
  • Certyfikowane filtry z oplotem antystatycznym: Tradycyjne filtry materiałowe mogą elektryzować się podczas pocierania przez zasysany pył. Seria AIR ATEX wykorzystuje wysokiej klasy filtry (często M lub HEPA) przeszyte specjalną siatką lub nicią przewodzącą, która neutralizuje potencjalne ładunki.
  • Praca w trybie ciągłym (Heavy-Duty): Brak ruchomych komponentów mechanicznych sprawia, że sprzęt ten jest praktycznie bezobsługowy. Maszyna nie ulega zatarciu, co pozwala na bezpieczną pracę przez całą dobę w najtrudniejszych warunkach przemysłowych.

Podsumowanie

Zarządzanie bezpieczeństwem w strefach Z21 i Z22 to ogromna odpowiedzialność. Przypadkowy przeskok iskry z niecertyfikowanego urządzenia sprzątającego może doprowadzić do wybuchu, narażając życie załogi i doprowadzając do zniszczenia całego zakładu produkcyjnego. Nie ryzykuj zatrzymania produkcji i potężnych kar finansowych nakładanych przez instytucje nadzorujące.

Wybierając dedykowane odkurzacze atex z naszej oferty Martin Morris – zwłaszcza modele zasilane niezawodnym sprężonym powietrzem – zyskujesz gwarancję pełnej zgodności z dyrektywami unijnymi. To inwestycja w stuprocentowe bezpieczeństwo pracowników, bezawaryjność parku maszynowego i spokojny sen przed każdą niezapowiedzianą wizytą audytorów BHP.

linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram